Herderstasje
het soldatenkruid
Herderstasje (Capsella bursa-pastoris)
Herderstasje (Capsella bursa-pastoris) is een veel voorkomende wilde plant die vaak wordt gebruikt in de traditionele geneeskunde, ook voor paarden. Deze plant behoort tot de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) en wordt herkend aan zijn kenmerkende hartvormige zaaddozen die lijken op een ouderwets herderstasje.
De naam “herderstasje” komt van de vorm van de zaaddozen, die lijken op een buideltje dat herders vroeger gebruikten. In de volksgeneeskunde werd herderstasje ook wel het “soldatenkruid” genoemd, omdat het veel werd gebruikt om wonden te behandelen tijdens oorlogen. Herderstasje is een van de weinige kruiden die bijna overal ter wereld te vinden is en groeit zelfs in extreme omstandigheden.












Herderstasje
Herderstasje (Capsella bursa-pastoris) is een eenjarige kruisbloemige met witte bloemen en platte, hartvormige hauwtjes. Het groeit graag op stikstofrijke, verstoorde bodems in gematigde klimaten. In de fytotherapie ligt de nadruk op ondersteuning van vasculaire tonus en lokale hemostase in traditionele toepassingen. De smaak neigt peperig-mosterdachtig.
Bioactieve bestanddelen
Herderstasje bevat glucosinolaten met afbraak tot isothiocyanaten, flavonoïden (quercetine-, kaempferol-, apigenine-glycosiden, rutine), fenolzuren (caffeïnezuur, p-coumarinezuur, ferulinezuur), tanninen, kaliumzouten, organische zuren en sporen van coumarinen en triterpenen. In de literatuur staan ook choline, acetylcholine en biogene aminen zoals tyramine beschreven; dier- en in-vitro-data noemen vasoconstrictie en invloed op uterustonus.
Gebruik bij paarden
Zet herderstasje alleen doelgericht en kort in, primair voor adstringentie en capillaire ondersteuning. Meng een bescheiden hoeveelheid door een kruidige voermix en monitor mest, eetlust en gedrag. Vermijd inzet bij dracht of rond dekken/veulenen vanwege mogelijke uterotone effecten. Wees terughoudend bij stollingsstoornissen en gelijktijdig gebruik van anticoagulantia of NSAID’s. Houd minimaal 2 uur afstand tot orale medicatie en mineralencomplexen, vanwege interacties met tanninen en isothiocyanaten. Bij actieve bloeding of wondproblemen blijft beoordeling door een dierenarts leidend.
Jouw paard weegt: 500 kg
Geef jouw paard per dag 7 gram kruiden
Met 500 gram kruiden doe je dan: 0 dagen
Algemene richtlijn
We adviseren je jouw paard per dag niet meer dan 75 gram kruiden te geven. Je doseert veilig vanaf een paar gram per kruid per dag. Het verschilt uiteraard per kruid hoeveel schepjes je precies nodig hebt. Maar een paard is heel erg goed in het herkennen van geuren en vindt ook een klein beetje kruiden al erg lekker. Net zoals wij ons eten met kruiden op smaak brengen.
Herderstasje kan je geven als gedroogd kruid, thee, tinctuur of poeder. Er zijn geen officiële richtlijnen, maar dosering moet aangepast worden aan het gewicht en de toestand van het paard. Herderstasje kan de baarmoederactiviteit stimuleren, wat ongewenst is tijdens de dracht. Door de sterke werking is het beter dit kruid tijdelijk en in specifieke situaties te gebruiken. Het kan de werking van bloedverdunners of andere medicijnen beïnvloeden.
| Groep | Bestanddeel | Concentratie (mg/g) | |
|---|---|---|---|
| Flavonoïden | Rutine | 5-20 | |
| Flavonoïden | Quercetine | 2-10 | |
| Flavonoïden | Luteoline | 1-5 | |
| Fenolzuren | Cafeïnezuur | 1-6 | |
| Fenolzuren | Sinapinezuur | 0.5-3 | |
| Aminozuren | Choline | 3-15 | |
| Aminozuren | Acetylcholine | 0.1-1 | |
| Organische zuren | Citroenzuur | 5-20 | |
| Organische zuren | Fumaarzuur | 1-5 | |
| Overige | Tanninen | 10-40 | |
| Overige | Saponinen | 2-10 | |
| Overige | Mineralen (K | Ca) | Variabel |




